Promphan Suksumek
Promphan Suksumek
  • Writer: Promphan Suksumek
  • Cover Design: Pongsatorn Smitinuntana

เวลาที่ต้องแลก

Read it in Loop | Loopless

➜“เวลาเป็นเงินเป็นทอง” สุภาษิตนี้จะเป็นความจริงที่จะมีคุณค่าขึ้นในอนาคต

เราเคยคิดถึงการใช้เวลาของตัวเองไหม? หากลองมองรอบตัว จะเห็นว่าทุกอย่างพัฒนาเร็วมาก หากไม่นับประเทศไทย ที่ยังสามารถถอยหลังเข้าคลองได้เรื่อยๆ อะไรที่เราคิดว่าอยากทำ แต่ยังไม่ได้ลงมือ เผลอแป้ปเดียวเดี๋ยวก็มีคนทำ หรืออะไรที่เพิ่งมีคนทำขึ้นใหม่ เดี๋ยวก็มีคนทำตาม ไม่นับอีกด้วยว่าหากมีเจ้าหนึ่งหยุดพัฒนา เดี๋ยวก็มีเจ้าอื่นทำต่อ ปัญหาถูกวิเคราะห์ เก็บข้อมูลและนำไปเปลี่ยนแปลง เพื่อแก้ไขและปรับปรุงตลอดเวลา สังเกตง่ายๆ จากการอัพเดทซอฟต์แวร์ ในแอปฯ ต่างๆ ที่เราใช้งานกันอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งต่อให้ฟังดูโหดร้ายอย่างไร มันก็คือเรื่องจริงที่ว่าโลกมันไม่ได้หยุดอยู่กับที่ เทคโนโลยีในปัจจุบันถูกพัฒนาอย่างรวดเร็วและเต็มไปด้วยการแข่งขัน และอาจจะทันทีที่เราไม่รู้ตัว เราอาจจะกลายเป็นสิ่งเรียกว่า “คนด้อยคุณภาพ” ในอนาคตนั้น ก็เป็นได้

คนด้อยคุณภาพในที่นี้คืออะไร? ส่วนตัวมองว่า คนด้อยคุณภาพก็คือคนที่ไม่มีประสบการณ์ ที่สามารถนำไปส่งเสริมให้เกิดการตัดสินใจที่ถูกต้องและแม่นยำในอนาคต  หรือคนที่ใช้เวลาในการสั่งสมประสบการณ์ที่ไม่มีคุณภาพนั่นเอง

ทุกวันนี้ เทคโนโลยีพัฒนามาเพื่ออำนวยความสะดวกเราอย่างต่อเนื่อง เปิดพื้นที่ให้เราสามารถทำสิ่งต่างๆ ได้หลายอย่างด้วยเวลาที่น้อยลง เพราะมีความตรงประเด็นมากขึ้น เช่น การที่เราสามารถค้นหาเฉพาะสิ่งที่ต้องการได้ทันที และรู้รายละเอียดได้ลึกยิ่งขึ้น จากการเก็บข้อมูลอย่างมีระบบระเบียบและเครื่องมือที่ทันสมัย นอกจากนั้น ในฐานะผู้ใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือยังสามารถเลือกรับแต่เฉพาะข้อมูลที่สนใจได้อีกด้วย สังเกตจากการวิธีการใช้ Social Media หรือแอปพลิเคชันข่าวต่างๆ ที่เราสามารถเลือกติดตามเฉพาะสิ่งที่ตัวเองสนใจ แน่นอนว่าในอนาคต “คน” จะเหลือหน้าที่เพียงแค่ทำในสิ่งที่ AI (Artificial Intelligent) และเทคโนโลยีทำไม่ได้ เช่น การวิเคราะห์สิ่งที่มีความข้องเกี่ยวเฉพาะทาง ประกอบกับบริบทของสังคมและวัฒนธรรม อารมณ์หรือการตัดสินใจของมนุษย์ ที่ต้องอาศัยประสบการณ์ และระยะเวลาในการเรียนรู้ เป็นต้น อย่างไรก็ดี เราก็ไม่ควรประมาท หากลองนึกดู ว่าวันนึงเมื่อเทคโนโลยีพัฒนาและเก็บข้อมูลของมนุษย์เราได้มากพอ วันที่หุ่นยนต์สามารถมีความเป็นมนุษย์ได้ครบสมบูรณ์เหมือนในหนัง ก็อาจจะไม่ใช่เรื่องที่ไกลเกินตัวอีกต่อไป หรือถ้าหากเราลองคิดอย่างชะล่าใจว่าความเป็นมนุษย์ก็น่าจะยังคงมีหน้าที่ และมีประโยชน์อยู่บ้างแหละ

งั้นเรามาลองคิดภาพกันต่อ

หากเรานั่งคิดภาพจากตรงนี้ เราอาจจะรู้สึกว่า คนที่เป็นมนุษย์นั้นก็ยังดูมีประโยชน์อยู่บ้าง โดยที่ลืมตระหนักไปว่าอนาคตข้างหน้านั้น เวลาที่ “คนสักคน” จะหันมาหา “คนอีกคน” ที่จะให้คำแนะนำหรือแบ่งปันความรู้เฉพาะทางต่างๆ เหล่านี้ แน่นอนว่าย่อมเกิดความคาดหวัง ความถูกต้อง และแม่นยำ ไม่ต่างไปจากผลลัพธ์ของการใช้เทคโนโลยี ซึ่งสิ่งนี้อาจจะเป็นบรรทัดฐานใหม่ในยุคข้างหน้า เพราะถ้าลองคิดแค่ว่าถ้าเทคโนโลยีทำได้ดีกว่าเรา เขาจะ “เสียเวลา” มาพึ่งพาเราทำไม?

ความถูกต้องและทันที เป็นคุณสมบัติที่มีความยากในรูปแบบเฉพาะตัว การที่เราจะมีทั้งสองอย่างนี้เกิดจากการสั่งสมของประสบการณ์ การลองผิดลองถูกมาครั้งแล้วครั้งเล่า ซึ่งหากถามตัวเอง ณ เวลานี้ ก็ยังมองว่าเป็นเรื่องยาก เพราะถึงแม้มีประสบการณ์เหล่านั้นอยู่ก็ไม่เป็นการรับประกันเรื่องความผิดพลาด เพราะความผิดพลาดในมนุษย์เป็นเรื่องธรรมชาติ แต่ในอนาคตมันคงจะเป็นเรื่องยากยิ่งกว่า เพราะคนที่หันหน้ามาพึ่งคนอีกคน แน่นอนว่า สิ่งที่เขาอยากเสียน้อยที่สุดคือ เวลา เราจึงมักมองหาคนที่ชี้ขาด คนที่บอกได้ทันทีในสิ่งที่เราไม่รู้ พร้อมความรวดเร็วและแม่นยำ ให้คุ้มค่ากับการจ่ายเงิน “ค่าเสียเวลา” ที่ให้ไป

คนที่มีคุณภาพในอนาคต อาจจะเกิดจากการสั่งสมประสบการณ์เฉพาะทาง ในสิ่งที่กำลังลงมือทำอย่างมีคุณภาพ รู้ลึก รู้จริง มีการวิเคราะห์ และสามารถแยกแยะได้ชัดเจนจากบริบทของสังคมที่ตนเองอยู่ รวมไปถึงทำได้อย่างอย่างรวดเร็ว มีระบบ มีประสิทธิภาพ สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นได้จากการที่มีการออกแบบการจัดสรรเวลาที่จะใช้ไปอย่างมีคุณภาพในการศึกษา ประเมิน และปรับปรุงความรู้ความสามารถของตัวเองอยู่เสมอ เช่น วางแผนในการศึกษาหาข้อมูลความรู้เพิ่มเติม วางแผนในการลงมือทำ เพื่อลองผิดลองถูก ในขณะที่กำหนดขอบเขตเวลาที่ชัดเจนเหมาะสม มีการบันทึกและวิเคราะห์ข้อมูลความผิดพลาดของตนเองอย่างเป็นระบบ เพื่อให้เราสามารถนำมาเรียนรู้ และแก้ไข ฟังแล้วอาจจะรู้สึกเหมือนการวางแผนโปรเจ็คต์งานออกแบบอะไรบางอย่าง แน่นอนว่าในอนาคตเราอาจจะต้องวางแผนพัฒนาและเก็บวิเคราะห์ข้อมูลตัวเอง ไม่ต่างอะไรจากการวางแผนพัฒนาเทคโนโลยีเลย

ดังนั้น ก่อนที่เทคโนโลยีจะมาลดคุณค่าของคุณ คุณเองก็ต้องรู้จักพัฒนาคุณค่าของตัวเองแข่งคู่กันไปกับเทคโนโลยีเช่นกัน ถ้าหากวันนี้มันยังฟังดูไกลเกินตัว อาจจะเริ่มต้นจากเรื่องพื้นฐานง่ายๆ ที่ทุกวันนี้อาจจะถูกละเลย เช่น เริ่มต้นดูแลตัวเองให้ดี ออกกำลังกาย กลับไปพักผ่อนให้เพียงพอ เพราะอย่าลืมไปว่า ค่าตั้งต้นเหล่านี้ มีผลต่ออารมณ์และการตัดสินใจ ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่สำคัญของความเป็นมนุษย์ และเป็นจุดเริ่มต้น ที่เราสามารถนำไปสู่การวางแผนให้ตัวเองใช้เวลาอย่างมีคุณภาพมากขึ้น รู้อยู่เสมอว่าใช้เวลาไปกับสิ่งที่ทำไปแล้ว/ สิ่งที่กำลังทำ/ สิ่งที่อยากจะทำ ซึ่งทั้งหมดนี้นั้นอาจเป็นสิ่งที่เพิ่มคุณค่าให้คุณในอนาคตก็เป็นได้